Tahliye taahhütnamesinin hukuken geçerliliği var mıdır? Elbette vardır. Ancak bir tahliye taahhütnamesinin geçerli olabilmesi için kanunda aranan bazı şartların bulunması gerekir. Öncelikle bu belgenin ne anlama geldiğine ve neden kiracıdan talep edildiğine bakalım.
Tahliye taahhütnamesi, kiracının kiralananı belirli bir tarihte boşaltacağını yazılı olarak taahhüt ettiği belgedir. Uygulamada bazı mülk sahipleri, kira sözleşmesini yaparken kiracıdan tarihi boş bırakılmış bir tahliye taahhütnamesi de imzalamasını isteyebiliyor. Hatta kimi zaman bu belge, taşınmazın kiraya verilmesinin bir şartı hâline getiriliyor. Kiracı da o evi veya iş yerini kiralamak istiyorsa önüne konulan belgeyi imzalamak durumunda kalabiliyor.
Peki tahliye taahhütnamesinin geçerli olmasının şartları nelerdir?
İlk şart, taahhüdün yazılı olmasıdır. Dolayısıyla sözlü olarak “Şu tarihte evi boşaltacağım.” demek, Türk Borçlar Kanunu'nun 352. maddesi anlamında tahliye taahhüdü için yeterli değildir.
Burada çok sık karşılaşılan bir yanlış bilgiyi de düzeltelim: Tahliye taahhütnamesinin noter huzurunda düzenlenmesi zorunlu değildir. Adi yazılı şekilde düzenlenen bir tahliye taahhütnamesi de geçerli olabilir. Noterde düzenlenmesinin önemi daha çok ileride imza veya belgenin içeriği konusunda ortaya çıkabilecek uyuşmazlıklarda ispat kolaylığı sağlamasıdır.
En önemli konulardan biri ise taahhütnamenin ne zaman verildiğidir. Tahliye taahhüdünün, kiralananın kiracıya teslim edilmesinden sonra verilmiş olması gerekir. Bu nedenle kira sözleşmesi yapılırken veya kiralanan henüz kiracıya teslim edilmeden alınan tahliye taahhüdü, kanunun aradığı şartı sağlamaz. Burada belirleyici olan “kiranın ikinci yılı” değildir; kiracının taşınmazı teslim aldıktan sonra tahliye taahhüdünde bulunmuş olmasıdır.
Uygulamada bir başka önemli sorun da boş veya ileri tarihli tahliye taahhütnameleridir. Kiracıdan imzalı ancak tarih bölümleri boş bırakılmış bir belge alınması, sonradan bu alanların doldurulması ve kiracının buna itiraz etmesi hâlinde ciddi bir uyuşmazlık ortaya çıkabilir. Belgenin hangi tarihte verildiği, tahliye tarihinin ne olduğu ve boş kısımların sonradan nasıl doldurulduğu somut olayın özelliklerine ve ispat durumuna göre değerlendirilir.
Peki geçerli bir tahliye taahhütnamesi var ve kiracı, taahhüt ettiği tarihte taşınmazı boşaltmadı. Kiraya veren ne yapabilir?
Kiraya veren, taahhüt edilen tahliye tarihinden başlayarak bir ay içinde icraya başvurabilir veya dava açabilir. Bu süre önemlidir. Çünkü Türk Borçlar Kanunu'nun 352. maddesi, kiraya verene tahliye taahhüdüne dayanarak sözleşmeyi sona erdirme imkânı verirken bunun belirli bir süre içerisinde kullanılmasını şart koşmuştur.
Kısacası tahliye taahhütnamesi, “İmza attım, artık ev sahibi istediği zaman beni çıkarabilir.” anlamına gelmez. Belgenin yazılı olması, kiralananın tesliminden sonra verilmesi, tahliye tarihinin belirli olması ve kiraya verenin taahhüt edilen tarihten itibaren kanuni süre içerisinde gerekli hukuki yollara başvurması gerekir. Bu şartlardan herhangi biri tartışmalıysa, tahliye taahhütnamesinin geçerliliği ve uygulanabilirliği de ayrıca değerlendirilmelidir.
